 |
| |
Wersja do wydrukowania
Język japoński, lekcja pierwsza
Naukę języka japońskiego trzeba zacząć od nauki jednego z alfabetów
używanych w Japonii. Obecnie korzysta się z 3 zestawów znaków:
- hiragana - zbiór 46 znaków oznaczających sylaby. Jego znajomość jest
niezbędna aby móc zrozumieć tekst zapisany w kanji, gdyż w hiraganie
zapisane są końcówki gramatyczne
- katakana - znaki używane głównie do zapisywania obcojęzycznych
wyrazów
- kanji - alfabet ok. 6000 ideogramów, z których każdy może być
osobnym słowem. Po II wojnie światowej alfabet ten został skrócony do 1945
najczęściej używanych znaków
Jak widać, najlepiej jest nauczyć się alfabetu hiragana. Niektóre
znaki łatwo zapamiętać przez skojarzenia, inne poprostu wykuć na pamięć.
Do zapisu wyrazów japońskich alfabetem łacińskim (romaji) używana
jest tzw. transkrypcja Hepburna nazwana tak od nazwiska amerykańskiego
mnicha. Jako że Hepburn był amerykaninem, to i wymowa jest taka jak w
wyrazach pisanych po angielsku, tzn. 'y' jest wymawiane jak polskie 'j' (jak
w wyrazie 'jabłko'), 'w' jak 'ł' (jak w wyrazie 'łódka'), 'j' jak 'dż', 'ji'
jak miekkie 'dzi' itp.
Odstępstwem od angielskiem wymowy są sylaby 'chi' i 'shi', które wymawia się
miękko - 'ci' (jak w wyrazie 'ciepło'), 'si' ('siano'), a 'z' wymawia się
jak polskie 'dz'. Wymowa głoski 'n' jest troszkę nietypowa - jak w wyrazie
'bank' - normalnie wymawia się ją z językiem przystawionym do podniebienia,
a języku japońskim język jest cofnięty do tyłu, bardziej 'nosowy'.
'U' bardzo często nie jest wymawiane w ogóle. W niektórych wyrazach nad
literami pojawiają się poziome kreski - oznaczają one przedłużoną głoskę.
W języku japońskim nie ma kilku głosek używanych w alfabecie łacińskim -
na przykład głoska 'l', nie isniejąca w japońskim, jest zamieniana na
'r'. W związku z różnicami w alfabetach inna jest kolejność 'alfabetyczna'.
Najpierw są spółgłoski: a, i, u, e, o, a później sylaby z tymi samogłoskami
na końcu: k, s, t, n, h, m, y, r, w, a na samym końcu sama pojedyńcza
spółgłoska n. Niektóre z sylab są nieregularne. Z japońskich sylab można
zrobić taką tabelkę:
|
a | i | u | e | o |
|---|
| - |
a |
i |
u |
e |
o |
|---|
| k- |
ka |
ki |
ku |
ke |
ko |
|---|
| s- |
sa |
shi |
su |
se |
so |
|---|
| t- |
ta |
chi |
tsu |
te |
to |
|---|
| n- |
na |
ni |
nu |
ne |
no |
|---|
| h- |
ha |
hi |
fu |
he |
ho |
|---|
| m- |
ma |
mi |
mu |
me |
mo |
|---|
| y- |
ya |
|
yu |
|
yo |
|---|
| r- |
ra |
ri |
ru |
re |
ro |
|---|
| w- |
wa |
|
|
|
wo |
|---|
|
n |
|---|
Jak widać, niektóry sylab nie ma, niektóre mają zmienioną formę (te
oznaczone wytłuszczeniem). Każdej sylabie z tej tabeli odpowiada symbol
hiragany.
Może na początek kilka 'obowiązkowych' zwrotów.
ohayo - dzień dobry, ale tylko rano do
godziny 10 (z zegarkiem w ręku). Po ohayo można
dodać wyraz 'zwiększający uprzejmość" - gozaimasu (u na końcu jest nieme),
czyli razem 'ohayo gozaimasu'
konnichiwa - to uniwersalne dzień dobry, używane po 10 rano
konban-wa - dobry wieczór
sayonara - do widzenia
arigato - dziękuję (tu też można dodać
gozaimasu)
sumimasen - przepraszam
Znaki hiragany składają się z pewnej liczby kresek - linii, które
rysuje się bez odrywania pędzelka, ołówka czy długopisu. Japończycy nie
poprawiają raz napisanego znaku - po takiej poprawce mógłby być jeszcze
bardziej nieczytelny.
W przypadku znacznej większości japońskich znaków (istnieje tylko jeden
wyjątek) w przypadku znaków z 'krzyżykiem', czyli przecinającymi się liniami
mniej więcej pod kątem prostym, zawsze najpierw pisze się kreskę poziomą a
później pionową. Podobnie, jeśli znak zawiera kreski oddzielone od siebie,
to zawsze najpierw rysuje się tą górną, ponieważ znaki te powinno się pisać
nie od lewej do prawej tylko od góry do dołu.
Teraz czas na pierwszą partię 10 znaków hiragany z opisem jak się je
rysuje.
a - napierw kreska pozioma, później pionowa a na końcu precelek
(mi ten precelek kojarzy się z grecką 'alfą')
i - najpierw lewa kreska, później prawa
u - najpierw rórny przecinek, później pętelka (ten z kolei
przypomina ucho)
e - najpierw przecinek, później od góry znak Zorro
o - pozioma, pionowa z pętelką, przecinek
ka - poziomia ('kolanko'), pionowa ('nóżka'), przecinek
ki - dwie prawie poziome, długa pionowa, przecinek
ku - od góry
ke - lewa pionowa, prawa pozioma, prawa pionowa
ko - górna, dolna
Znaków tych nie można się nauczyć inaczej jak pisząc je dotąd, aż będą
wyglądać prawidłowo i będzie się umiało je rozpoznawać.
Teraz kilka wyrazów, które już można napisać z tych z znaków:
aoi - zielony
ie - dom
iie - nie (zazwyczaj takie kategoryczne zaprzeczenie nie jest używane przez
Japończyków, chyba że są dobrymi znajomymi)
akai - czerwony
kaku - pisać
ike - jeziorko
kiku - słuchać
koe - głos
| |
