Teraz postaram się opisać polecenia niezbędne do poruszania się po systemie plików, modyfikowania go itp.

ls

'--color=auto' - wyświetla zawartość katalogów w kolorze. Najlapszym wyjściem jest zaaliasowanie (o poleceniu alias w dalszej części tego rozdziału) polecenia ls do formy ls --color=auto.
'-a' - wyświetla także pliki zaczynające się od kropki - zazwyczaj są to pliki konfiguracyjne.

cd

Równie ważne polecenie, co ls. Jeśli ktoś nie wie, do czego ono służy to wyjaśniam, że do przemieszczania się po katalogach. Wywołanie go bez parametrów powoduje przejście do katalogu domowego użytkownika. Do katalogu domowego przy poruszaniu się między katalogami można się odwoływać przez znak tyldy (~), tzn. jeśli chcemy przejść do katalogu test, który znajduje się w katalogu domowym użytkownika możemy napisać cd ~/test zamiast cd /home/ziutek/test. Oczywiście jako parametr dla polecenia cd podajemy katalog do którego chcemy się przenieść. Może to być ścieżka wzglęgna do danego katalogu (np. cd ../test, lub bezwzględna (np. cd /home/test/a. O strukturze katalogów w linuxie w następnym rozdziale.

mkdir

To polecenie służy do tworzenia katalogów. Jako parametr podaje mu się nazwę katalogu do utworzenia, ewentualnie razem ze ścieżką do niego (wzglęną/bezwzględną) - program domyślnie tworzy podkatalog do katalogu bierzącego.

cp

To polecenie służy do kopiowania pliku, grupy plików lub katalogów. Polecenie to pobiera 2 argumenty: źródło i cel. Dopuszczalne jest stosowanie wildcardów (jakby ktoś nie wiedział, to są to nazwy ze znaczkami ? i *), np. cp * /usr/bin. Jeśli chcemy aby pliki były skopiowane do bierzącego katalogu, to w miejsce celu wpisujemy kropkę, np. cp /root/* .. Jeśli chcemy kopiować katalogi, to zaraz po cp należy dodać parametr '-r'.

mv

Z kolei to polecenie powoduje przeniesienie plików bądź katalogów z jednego katalogu do drugiego. Wszystkie parametry takie jak w przypadku polecenia cp.

rm

Polecenie rm służy do usuwania plików bądź katalogów. Jako parametr podaje mu się plik lub nazwę z wildcardami dla określenia grupy plików. Jeśli chcemy usuwać katalogi musimy po rm dodać parametr '-r'. UWAGA: ostrożnie z tym poleceniem, zwłaszcza jeśli jesteśmy zalogowani jako root - można przez przypadek skasować ważne pliki, a nawet wszystkie pliki.

cat

To polecenie służy do wyświetlania zawartości pliku. Zawartość pliku podanego jako parametr kierowana jest na standardowe wyjście, tzn. domyślnie jest ona wyświetlana na ekranie, ale można ją przekierować do innego pliku bądź przekazać do innego programu. Jest to tzw. system "rur" (pipe). Jeśli chcemy przekierować wyjście z dowolnego programu przekazującego coś na standardowe wyjście do pliku robimy to tak: polecenie > nazwa_pliku, np. cat test.txt > plik2.txt. Inną metodą wykorzystania rur jest przekazanie wyjścia z jednego progamu na wejście innego. Np. jeśli chcemy sprawdzić, czy plik plik.txt zawiera w sobie słowo "linux", możemy to zrobić np. tak; cat plik.txt|grep "Linux" . Można to oczywiście zrobić łatwiej: grep "Linux" plik.txt, ale to był tylko przykład. Rur używa się bardzo często. Dokładniejszy opis polecenia w następnych rozdziałach.

mount

Jest to jedno z ważniejszych poleceń. Służy ono do podłączania zewnętrzynych systemów plików (np. cd-rom, stacja dysków, ale także pliki zawierające system plików) do wirtualnego systemu plików, czyli poprostu podłączanie napędów do katalogów (nie ma innej możliwości korzystania z napędów). Podstawowa składnia to:
mount -t system_plików -o opcje urządzenie_lub_plik /katalog
System plików, opcje uraz katalog można pominąć, jeśli opis urządzenia znajduje się w pliku /etc/fstab. Systemy plików to: msdos (to chyba oczywiste), vfat (Windows 95), iso9660 (cdrom), ext2 (naturalny system plików Linuxa). Jest jeszcze kilka innych, mniej ważnych. Każdy z tych systemów plików musi być wkompilowany w jądro bądź jako moduł (o kompilacji jądra w innym rozdziale). Do odmontowywania służy polecenia umount katalog_lub_urządzenie. Jak widać, jako parametr może być podany katalog, do którego został podmontowany system plików, lub też podmontowane urządzenie. Należy też pamiętać, że przy odmontowywaniu nikt nie może korzystać z podmontowanych zasobów, to znaczy że żaden z zalogowanych użytkowników nie może znajdować się w tym katalogu ani w żadnym z podkatalogów. Nie może też być uruchomiony żaden program z tego systemu plików. Przykład:
Aby podmontować cdrom do katalogu /mnt/cdrom: mount -t iso9660 /dev/cdrom /mnt/cdrom
Aby odmontować ten cdrom: umount /mnt/cdrom lub umount /dev/cdrom
Aby podmontować plik z systemem plików (np. obraz płyty przygotowanej do nagrania:
mount -o loop,ro -t iso9660 plik.img /mnt/loop

grep

Także bardzo często wykorzystywane polecenie. Służy ono do znajdowania zadanego ciągu znaków w plikach. Składnia: grep opcje plik. Jeśli plik nie został podany, grep przeszukuje dale ze standardowego wejścia - np dane podane przez rury. Polecenie to jest dosyć skomplikowane - posiada dużo opcji. Opis niektórych z nich:

• Kontrola wyjścia i przeszukiwania:
  
  • -c, --count - zamiast wyświetlania linii ze znalezionym fragmentem wyświetlana jest ilość tych linii.
  • -L, --files-without-match - zamiast wyświetlania linii ze znalezionym fragmentem wyświetlane są nazwy plków z tych podanych, w których nie znaleziono szukanego ciągu.
  • -l, --files-with-matches - odwrotność poprzedniego polecenia - wyswietlane są pliki, w których znaleziono ciąg.
  • -n, --line-number - przy linii w której znaleziono szukany ciąg wyświetlany jest położenie tej linii w pliku - jej numer.
  • -v, --revert-match - odwróć wyszukiwanie - wyświetli linie nie zawierające szukanego ciągu.
  • -w, --word-regexp - grep wyszukuje tylko całe słowa.
  • -x, --line-regexp - grep wyszukuje tylko całe linie.
• Kontrola wejścia:
  
  • -f PLIK, --file=PLIK - wyrażenia do przeszukania są pobierane z PLIK'u, po jednym w wierszu.
  • -h, --no-filename - jeśli do przeszukiwania podano kilka plików, to po podaniu tej opcji przy wyświetlaniu linii, w której znaleziono szukany ciąg nie będzie podana nazwa pliku, w którym tę linię znaleziono.
  • -i, --ignore-case - wielkość znaków w wyszukiwanym ciągu jest ignorowana, tj. jeśli wyszukiwany ciąg to "test", to wyświetlone będą linie zawierające zarówno ciąg "test" jak i "TEST", "Test" czy "TesT".
  • -r, --recursive - jeśli któryś z zadanych do przeszukiwania plików jest katalogiem, to grep przeszuka wszystkie pliki w tym katalogu.

  Można też używać tzw. regexpów (REgular EXPression - wyrażenie regularne), które pozwalają na szukanie nie konkretnego słowa, ale dopasowywanie wzorców. Dla zainteresowanych: man 7 regex. Używa sie tego tak: egrep "regex" plik(i).